होलिकोत्सवः — निबन्धः
Essay on Holi in Sanskrit
A simple Sanskrit essay on Holi (होलिकोत्सवः), the festival of colours, with its Hindi meaning, a 10-line exam version, the story of Prahlada and the words explained.
Essay on Holi in Sanskrit, with Hindi meaning
होलिकोत्सवः भारतस्य प्रमुखः उत्सवः अस्ति। अयं फाल्गुनमासस्य पूर्णिमायां भवति। अयं वसन्तस्य उत्सवः अस्ति। पूर्णिमायाः रात्रौ जनाः होलिकादहनं कुर्वन्ति। अस्मिन् विषये प्रह्लादस्य कथा प्रसिद्धा अस्ति। हिरण्यकशिपुः राक्षसराजः आसीत्। तस्य पुत्रः प्रह्लादः विष्णुभक्तः आसीत्। होलिका प्रह्लादं गृहीत्वा अग्नौ उपाविशत्। होलिका भस्मसात् अभवत्, किन्तु प्रह्लादः सुरक्षितः अभवत्। अयम् उत्सवः अधर्मस्य उपरि धर्मस्य विजयं सूचयति। अग्रिमे दिने जनाः परस्परं रङ्गैः गुलालेन च क्रीडन्ति। ते मित्रैः सह मिलन्ति। गृहेषु मिष्टान्नानि पच्यन्ते। अस्माभिः प्राकृतिकैः रङ्गैः एव क्रीडितव्यम्। होलिकोत्सवः प्रेम्णः सौहार्दस्य च उत्सवः अस्ति।
होली भारत का प्रमुख त्योहार है। यह फाल्गुन मास की पूर्णिमा को होता है। यह वसंत का त्योहार है। पूर्णिमा की रात को लोग होलिका दहन करते हैं। इसके विषय में प्रह्लाद की कथा प्रसिद्ध है। हिरण्यकशिपु राक्षसों का राजा था। उसका पुत्र प्रह्लाद विष्णु का भक्त था। होलिका प्रह्लाद को लेकर आग में बैठ गई। होलिका जलकर भस्म हो गई, किन्तु प्रह्लाद सुरक्षित रहा। यह त्योहार अधर्म पर धर्म की विजय दर्शाता है। अगले दिन लोग एक-दूसरे के साथ रंगों और गुलाल से खेलते हैं। वे मित्रों से मिलते हैं। घरों में मिठाइयाँ बनाई जाती हैं। हमें प्राकृतिक रंगों से ही खेलना चाहिए। होली प्रेम और सद्भाव का त्योहार है।
10 lines on Holi in Sanskrit
Short, numbered lines — easy to learn for exams.
1. होलिकोत्सवः रङ्गाणाम् उत्सवः अस्ति।
2. अयं फाल्गुनपूर्णिमायां भवति।
3. पूर्णिमायाः रात्रौ होलिकादहनं भवति।
4. अग्रिमे दिने जनाः रङ्गैः क्रीडन्ति।
5. बालकाः रङ्गजलेन क्रीडन्ति।
6. जनाः परस्परं मिलन्ति।
7. गृहेषु मिष्टान्नानि पच्यन्ते।
8. अयम् उत्सवः सत्यस्य विजयं सूचयति।
9. अस्मिन् दिने शत्रवः अपि मित्राणि भवन्ति।
10. होलिकोत्सवः मह्यं बहु रोचते।
1. होली रंगों का त्योहार है।
2. यह फाल्गुन पूर्णिमा को होता है।
3. पूर्णिमा की रात को होलिका दहन होता है।
4. अगले दिन लोग रंगों से खेलते हैं।
5. बच्चे रंग वाले पानी से खेलते हैं।
6. लोग एक-दूसरे से मिलते हैं।
7. घरों में मिठाइयाँ बनती हैं।
8. यह त्योहार सत्य की विजय दर्शाता है।
9. इस दिन शत्रु भी मित्र बन जाते हैं।
10. मुझे होली बहुत अच्छी लगती है।
Words used in this essay
| Sanskrit | Hindi | English |
| उत्सवः | त्योहार | festival |
| रङ्गः | रंग | colour |
| फाल्गुनः | फाल्गुन मास | the month Phalguna |
| पूर्णिमा | पूर्णिमा | full-moon day |
| वसन्तः | वसंत | spring |
| दहनम् | जलाना | burning |
| अग्निः / अग्नौ | आग / आग में | fire / in the fire |
| भस्मसात् | भस्म | to ashes |
| सुरक्षितः | सुरक्षित | safe |
| विजयः | विजय | victory |
| मिष्टान्नम् | मिठाई | sweet |
| प्राकृतिकः | प्राकृतिक | natural |
| सौहार्दम् | सद्भाव | goodwill |
| शत्रुः | शत्रु | enemy |
Holi 2027 date
In 2027 Holika Dahan is on Sunday, 21 March and Holi (Dhulandi, the day of colours) on Monday, 22 March — Phalguna Purnima. Every Hindu festival of the year is listed on Hindu Festivals 2027.
Grammar notes
रङ्गैः क्रीडन्ति — "they play with colours". The thing you do something with goes in the तृतीया (instrumental): रङ्गैः, गुलालेन, रङ्गजलेन. अग्नौ is the सप्तमी (locative) of अग्नि, "in the fire".
अस्माभिः क्रीडितव्यम् — "we should play". The -तव्य form (like करणीय) means "should be done", with the doer in the instrumental. It is a ready-made pattern for the last line of any essay. Holi falls in Vasanta Ritu, at the end of the month Phalguna.
Frequently asked questions
What is Holi called in Sanskrit?
होलिकोत्सवः (holikotsavaḥ) or simply होलिका. The bonfire is होलिकादहनम्, and older texts also call the spring festival वसन्तोत्सवः.
When is Holi in 2027?
Holi is on Monday, 22 March 2027, with Holika Dahan on the night of Sunday, 21 March.
Write 5 lines on Holi in Sanskrit.
होलिकोत्सवः रङ्गाणाम् उत्सवः अस्ति। अयं फाल्गुनपूर्णिमायां भवति। जनाः रङ्गैः क्रीडन्ति। गृहेषु मिष्टान्नानि पच्यन्ते। होलिकोत्सवः मह्यं बहु रोचते।