अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्
Leave Application in Sanskrit
Three ready leave applications in Sanskrit — for two days, three days and one day — each with its Hindi meaning. Copy the format, change the reason and dates, and you have a correct application for school or exams.
1. Two days' leave application in Sanskrit
दिवसद्वयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम् — for a sister's wedding.
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
आदर्शविद्यालयः, नवदेहली।
दिनाङ्कः — ……
विषयः — दिवसद्वयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतां विद्यालयस्य अष्टमकक्षायाः छात्रः अस्मि। श्वः मम अग्रजायाः विवाहः अस्ति। विवाहकार्येषु मम उपस्थितिः आवश्यकी अस्ति। अतः अहं दिवसद्वयं विद्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि।
अतः प्रार्थना अस्ति यत् मह्यं ……दिनाङ्कतः ……दिनाङ्कपर्यन्तं दिवसद्वयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
क.ख.ग.
कक्षा — अष्टमी
क्रमाङ्कः — ……
सेवा में,
श्रीमान प्रधानाचार्य महोदय,
आदर्श विद्यालय, नई दिल्ली।
दिनांक — ……
विषय — दो दिन के अवकाश के लिए प्रार्थना पत्र।
महोदय,
सविनय निवेदन है कि मैं आपके विद्यालय की आठवीं कक्षा का छात्र हूँ। कल मेरी बड़ी बहन का विवाह है। विवाह के कार्यों में मेरी उपस्थिति आवश्यक है। इसलिए मैं दो दिन विद्यालय नहीं आ सकता।
अतः प्रार्थना है कि मुझे ……दिनांक से ……दिनांक तक दो दिन का अवकाश देकर मुझ पर कृपा करें।
धन्यवाद।
आपका आज्ञाकारी शिष्य
क.ख.ग.
कक्षा — आठवीं
अनुक्रमांक — ……
क.ख.ग. (ka.kha.ga.) stands in for your name in exams — write your own name in its place, and change the class, school and dates to match.
2. Three days' leave application in Sanskrit
दिवसत्रयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम् — to visit an unwell grandmother in the village.
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
आदर्शविद्यालयः, नवदेहली।
दिनाङ्कः — ……
विषयः — दिवसत्रयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतां विद्यालयस्य अष्टमकक्षायाः छात्रः अस्मि। मम पितामही ग्रामे अस्वस्था अस्ति। अतः मया परिवारेण सह ग्रामं गन्तव्यम्। अहं दिवसत्रयं विद्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि।
अतः प्रार्थना अस्ति यत् मह्यं ……दिनाङ्कतः ……दिनाङ्कपर्यन्तं दिवसत्रयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
क.ख.ग.
कक्षा — अष्टमी
क्रमाङ्कः — ……
सेवा में,
श्रीमान प्रधानाचार्य महोदय,
आदर्श विद्यालय, नई दिल्ली।
दिनांक — ……
विषय — तीन दिन के अवकाश के लिए प्रार्थना पत्र।
महोदय,
सविनय निवेदन है कि मैं आपके विद्यालय की आठवीं कक्षा का छात्र हूँ। मेरी दादी गाँव में अस्वस्थ हैं। इसलिए मुझे परिवार के साथ गाँव जाना है। मैं तीन दिन विद्यालय नहीं आ सकता।
अतः प्रार्थना है कि मुझे ……दिनांक से ……दिनांक तक तीन दिन का अवकाश देकर मुझ पर कृपा करें।
धन्यवाद।
आपका आज्ञाकारी शिष्य
क.ख.ग.
कक्षा — आठवीं
अनुक्रमांक — ……
3. One day's leave application in Sanskrit
एकदिवसस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम् — for a puja at home.
सेवायाम्,
श्रीमन्तः प्रधानाचार्यमहोदयाः,
आदर्शविद्यालयः, नवदेहली।
दिनाङ्कः — ……
विषयः — एकदिवसस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदयाः,
सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहं भवतां विद्यालयस्य अष्टमकक्षायाः छात्रः अस्मि। अद्य मम गृहे पूजायाः आयोजनम् अस्ति। अतः अहम् अद्य विद्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि।
अतः प्रार्थना अस्ति यत् मह्यं अद्यतनदिवसस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु।
धन्यवादाः।
भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः
क.ख.ग.
कक्षा — अष्टमी
क्रमाङ्कः — ……
सेवा में,
श्रीमान प्रधानाचार्य महोदय,
आदर्श विद्यालय, नई दिल्ली।
दिनांक — ……
विषय — एक दिन के अवकाश के लिए प्रार्थना पत्र।
महोदय,
सविनय निवेदन है कि मैं आपके विद्यालय की आठवीं कक्षा का छात्र हूँ। आज मेरे घर पर पूजा का आयोजन है। इसलिए मैं आज विद्यालय नहीं आ सकता।
अतः प्रार्थना है कि मुझे आज के दिन का अवकाश देकर मुझ पर कृपा करें।
धन्यवाद।
आपका आज्ञाकारी शिष्य
क.ख.ग.
कक्षा — आठवीं
अनुक्रमांक — ……
Words used in these applications
| Sanskrit | Hindi | English |
| अवकाशः | अवकाश, छुट्टी | leave, holiday |
| अवकाशार्थम् | अवकाश के लिए | for leave |
| अग्रजा | बड़ी बहन | elder sister |
| विवाहः | विवाह | wedding |
| उपस्थितिः | उपस्थिति | presence |
| पितामही | दादी | grandmother |
| अस्वस्था | अस्वस्थ (स्त्री.) | unwell (feminine) |
| ग्रामः | गाँव | village |
| गन्तव्यम् | जाना है | (I) have to go |
| आगन्तुं न शक्नोमि | आ नहीं सकता | I cannot come |
| ……तः ……पर्यन्तम् | ……से ……तक | from … to … |
Writing it for a girl student
Change three words: छात्रः → छात्रा, शिष्यः → शिष्या, and in the signature भवताम् आज्ञाकारी शिष्यः → भवताम् आज्ञाकारिणी शिष्या. The rest stays the same. In the Hindi, "आठवीं कक्षा का छात्र" becomes "आठवीं कक्षा की छात्रा" and "नहीं आ सकता" becomes "नहीं आ सकती".
Changing the reason
Only the middle sentence changes. A few ready reasons: मम मातुलस्य गृहे उत्सवः अस्ति (there is a celebration at my maternal uncle's house), मम पिता अस्वस्थः अस्ति (my father is unwell), अहं प्रतियोगितायां भागं ग्रहीतुं गच्छामि (I am going to take part in a competition). For illness see the sick leave application; for something sudden at home, the urgent work application.
Frequently asked questions
How do you write a 2 days leave application in Sanskrit?
Use the subject दिवसद्वयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्, give the reason, and close with अतः प्रार्थना अस्ति यत् मह्यं दिवसद्वयस्य अवकाशं प्रदाय माम् अनुगृह्णन्तु। The full sample is above.
What is '3 days leave' in Sanskrit?
दिवसत्रयस्य अवकाशः (divasatrayasya avakāśaḥ). 'Three days' is दिवसत्रयम्.
What is 'leave' in Sanskrit?
अवकाशः. The application is अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम् — 'an application for leave'.
How do I write 'from date to date' in Sanskrit?
……दिनाङ्कतः ……दिनाङ्कपर्यन्तम् — the suffix -तः means 'from' and पर्यन्तम् means 'up to'.