मम पिता — निबन्धः

Essay on My Father in Sanskrit

A simple Sanskrit essay on 'My Father' (मम पिता) with its Hindi meaning, a 10-line version for exams, the words explained, and a classical line on the father.

Essay on My Father in Sanskrit, with Hindi meaning

Sanskrit (संस्कृतम्)

मम पितुः नाम श्री रमेशः अस्ति। सः एकः अध्यापकः अस्ति। सः प्रतिदिनं प्रातः पञ्चवादने उत्तिष्ठति। सः योगासनं करोति, ततः ईश्वरं नमति। मम पिता अतीव परिश्रमी अस्ति। सः समये विद्यालयं गच्छति। सः सदा सत्यं वदति। सायंकाले सः मम गृहकार्ये साहाय्यं करोति। सः निर्धनानां साहाय्यम् अपि करोति। अवकाशदिने सः अस्माभिः सह क्रीडति। सः मह्यम् उत्तमां शिक्षां ददाति। मम पिता मम आदर्शः अस्ति। अहं तं बहु सम्मानयामि।

हिन्दी अर्थ

मेरे पिताजी का नाम श्री रमेश है। वे एक अध्यापक हैं। वे प्रतिदिन सुबह पाँच बजे उठते हैं। वे योगासन करते हैं, फिर ईश्वर को प्रणाम करते हैं। मेरे पिताजी बहुत परिश्रमी हैं। वे समय पर विद्यालय जाते हैं। वे हमेशा सच बोलते हैं। शाम को वे गृहकार्य में मेरी सहायता करते हैं। वे गरीबों की सहायता भी करते हैं। छुट्टी के दिन वे हमारे साथ खेलते हैं। वे मुझे अच्छी शिक्षा देते हैं। मेरे पिताजी मेरे आदर्श हैं। मैं उनका बहुत सम्मान करता हूँ।

10 lines on my father in Sanskrit

Short, numbered lines — easy to learn for exams.

Sanskrit (संस्कृतम्)

1. मम पिता मम आदर्शः अस्ति।
2. सः एकः अध्यापकः अस्ति।
3. सः प्रातः शीघ्रम् उत्तिष्ठति।
4. सः अतीव परिश्रमी अस्ति।
5. सः सदा सत्यं वदति।
6. सः मम पठने साहाय्यं करोति।
7. सः निर्धनानां सहायतां करोति।
8. सः अस्माभिः सह क्रीडति।
9. सः मह्यम् उत्तमां शिक्षां ददाति।
10. अहं मम पितरं बहु सम्मानयामि।

हिन्दी अर्थ

1. मेरे पिताजी मेरे आदर्श हैं।
2. वे एक अध्यापक हैं।
3. वे सुबह जल्दी उठते हैं।
4. वे बहुत परिश्रमी हैं।
5. वे हमेशा सच बोलते हैं।
6. वे मेरी पढ़ाई में सहायता करते हैं।
7. वे गरीबों की सहायता करते हैं।
8. वे हमारे साथ खेलते हैं।
9. वे मुझे अच्छी शिक्षा देते हैं।
10. मैं अपने पिताजी का बहुत सम्मान करता हूँ।

Words used in this essay

SanskritHindiEnglish
पितापिताfather
पितुःपिता काof father
अध्यापकःअध्यापकteacher
पञ्चवादनेपाँच बजेat five o'clock
उत्तिष्ठतिउठता हैgets up
परिश्रमीपरिश्रमीhard-working
गृहकार्यम्गृहकार्यhomework
निर्धनाःगरीब लोगthe poor
अवकाशदिनम्छुट्टी का दिनholiday
आदर्शःआदर्शrole model
सम्मानयामिसम्मान करता हूँI respect

A classical line on the father

पितृदेवो भव।

"Treat your father as God" — from the Taittiriya Upanishad (1.11), part of the teacher's parting advice to students, which also says मातृदेवो भव, आचार्यदेवो भव and अतिथिदेवो भव. It makes a strong opening or closing line for this essay.

Make the essay your own

Change the name and the job: सः एकः कृषकः / चिकित्सकः / व्यापारी / अभियन्ता अस्ति (farmer / doctor / businessman / engineer). Writing as a girl, change the last line to अहं तं बहु सम्मानयामि — it stays the same — but in Hindi write "करती हूँ". For a letter to your father instead, see the letter to father in Sanskrit.

Frequently asked questions

How do you write 'my father' in Sanskrit?

मम पिता (mama pitā). 'My father's name is…' is मम पितुः नाम … अस्ति।

How do I write 10 lines on my father in Sanskrit?

Use simple present-tense sentences: मम पिता मम आदर्शः अस्ति। सः परिश्रमी अस्ति। सः सदा सत्यं वदति। … The full 10 lines are above.

What is the Sanskrit word for father?

पिता (from the stem पितृ). Other words are जनकः and तातः.